Διατροφική Υποστήριξη Ι Αγωγή Υγείας
Στρες

Η επίδραση του στρες στην διάθεση και τη συμπεριφορά.

Το υπερβολικό στρες ή μια αδύναμη απόκριση στο στρες το καθιστά επιβλαβές για τον οργανισμό. Η ικανότητα αντιμετώπισης και χειρισμού του στρες, είναι διαφορετική από άνθρωπο σε άνθρωπο. Ο τρόπος που βλέπουμε μια κατάσταση και η σωματική μας υγεία, είναι δύο σημαντικοί παράγοντες που καθορίζουν το πως ανταποκρινόμαστε σε ένα γεγονός που δημιουργεί στρες ή σε καταστάσεις επαναλαμβανόμενου στρες.

Στρες και διάθεση

Όταν το άτομο δεν ανταπεξέλθει στο σύστημα του στρες εκδηλώνει συναισθήματα όπως η στεναχώρια, η έντονη ανησυχία, η νευρικότητα, η κούραση, η αφηρημάδα. Συνήθως ακολουθούν οι σκέψεις περί ανικανότητας και ενοχής. Το άτομο έχει υπερβολικές απαιτήσεις από τους άλλους, πιστεύει πως δεν έχει χρόνο να ολοκληρώσει τις υποχρεώσεις του ενώ αποδίδει τις ευθύνες για τις αρνητικές καταστάσεις στους άλλους. Συμπεριφέρεται με επιπολαιότητα και έλλειψη προγράμματος και οργάνωσης.

Η αντίδραση στο σύστημα του στρες πυροδοτεί την απελευθέρωση της κορτικοεκλυτίνης, της νορεπινεφρίνης και της κορτιζόλης που με την σειρά τους ενεργοποιούν το σύστημα του φόβου (μέσω της εισροής της κορτικοεκλυτίνης στην αμυγδαλή) δημιουργώντας άγχος, πανικό ή και ψυχωτικές επιθέσεις. Ακόμη παρατεταμένη χρόνια ενεργοποίηση του συστήματος του στρες δημιουργεί δυσλειτουργία στον γνωστικό έλεγχο προκαλώντας δυσκολία στην λήψη σωστών αποφάσεων.  Επιπλέον κατά την αντίδραση στο σύστημα του στρες ενεργοποιείται το σύστημα της ανταμοιβής που δημιουργεί κατάθλιψη, έντονη λαχταρά για φαγητό, εθιστικές ουσίες ή στρες.  

Αναμφισβήτητα όλα αυτά βρίσκονται μέσα στην ζωή όλων μας. Συνήθως τα θεωρούμε φυσιολογικά εφόσον είναι προσωρινά και δεν επεμβαίνουν ολοκληρωτικά στην διεξαγωγή των καθημερινών δραστηριοτήτων μας.

Στρες και συμπεριφορά

Επιπλέον σε περιόδους στρες έχει παρατηρηθεί αύξηση στο κάπνισμα, στη χρήση ουσιών, στα ατυχήματα.  Πληθυσμοί που ζουν σε πιο στρεσογόνα περιβάλλοντα όπως κοινότητες με υψηλότερα ποσοστά διαζυγίων επιχειρηματικές αποτυχίες, φυσικές καταστροφές, καπνίζουν περισσότερο και παρουσιάζουν υψηλότερους δείκτες θνησιμότητας από καρκίνο του πνεύμονα και χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια. Μια διαχρονική μελέτη σε ναυτικούς διαπίστωσε ότι τις ημέρες υψηλού στρες υπήρχε αύξηση της καπνιστικής συνήθειας. Η έκθεση σε μεγάλα στρεσογόνα γεγονότα της ζωής και το χρόνιο στρες έχουν επίσης συσχετιστεί με αυξημένη κατανάλωση αλκοόλ. Έχει προταθεί και η πιθανότητα ότι το αλκοόλ μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως αυτοθεραπεία για διαταραχές που σχετίζονται με το στρες όπως το άγχος.  Για παράδειγμα, στοιχεία προοπτικής μελέτης σε 3021 εφήβους και νεαρούς ενήλικες έδειξαν ότι όσοι έπασχαν από ορισμένες διαταραχές άγχους (κοινωνική φοβία και κρίσεις πανικού) είχαν περισσότερες πιθανότητες να οδηγηθούν στην κατάχρηση ουσιών ή στην εξάρτηση ύστερα από τέσσερα χρόνια παρακολούθησης. Το στρες αποτελεί προγνωστικό δείκτη της αυξημένης χρήσης αλκοόλ και κατά την διάρκεια της εφηβείας, ενώ οι στρεσογόνοι παράγοντες μπορεί να είναι ιδιαίτερα επιβλαβείς.  Είναι γεγονός ότι από τα άτομα που πληρούν τα κριτήρια για διαταραχές από τη χρήση αλκοόλ κατά τη διάρκεια τους ζωής, ένα σημαντικό ποσοστό έκανε το  πρώτο επεισόδιο της κατάχρησης αλκοόλ ή της εξάρτησης ανάμεσα στα μέσα της εφηβείας και στην ηλικία των 20. Τα στρεσογόνα γεγονότα της ζωής οδηγούν το άτομο σε ευαισθησία στις ενισχυτικές ιδιότητες των εθιστικών ουσιών.

Παιδική και εφηβική ηλικία

Τα συστήματα ανταμοιβής είναι πολύ ευαίσθητα στις επιδράσεις των στρεσογόνων παραγόντων κατά την διάρκεια της παιδικής και εφηβικής ηλικίας εφόσον ο εγκέφαλος συνεχίζει να ωριμάζει. Το συσσωρευτικό στρες κατά τη διάρκεια των τελευταίων ετών της εφηβείας συνδέεται με περιορισμένη αντίδραση του προμετωπιαίου φλοιού στο σύστημα της ανταμοιβής στην διάρκεια των πρώτων ετών της ενήλικης ζωής. Η περιορισμένη απάντηση του προμετωπιαίου φλοιού στο σύστημα ανταμοιβής συσχετίστηκε με την εξάρτηση στο αλκοόλ. Κάποιοι ερευνητές κατέληξαν στο ότι οι στρεσογόνοι παράγοντες δύναται σταδιακά να οδηγήσουν σε μια απορυθμισμένη αντίδραση στο σύστημα ανταμοιβής και να ευαισθητοποιήσει τα άτομα στις ηδονικές ιδιότητες των εθιστικών ουσιών.

Μια έρευνα του 2012 που μελέτησε την έκθεση σε στρεσογόνους παράγοντες κατά την παιδική και εφηβική ηλικία έδειξε ότι αυτή θα μπορούσε να οδηγήσει σε ήπια γνωστικά ελλείμματα, παρορμητική συμπεριφορά και ασταθή ή αρνητική συναισθηματική κατάσταση. Κάτι τέτοιο θα προκαλούσε δυσμενείς επιπτώσεις για την υγεία όπως σε ανικανότητα αναγνώρισης της φύσης των πιθανών απειλών, πιθανή χρήση ναρκωτικών ουσιών και αλκοόλ και λανθασμένες επιλογές ως προς την συμπεριφορά που μπορεί να επηρεάσουν την υγεία μακροπρόθεσμα.

Μοιράσου το!
Call Now Button

Σύμφωνα με την Κοινή Υπουργική Απόφαση των υπουργείων Οικονομικών, Ανάπτυξης και Εργασίας στην επιχείρηση μας (Ονοματεπώνυμο Δικαιούχου: Δέσποινα Καλογηράτου) έχει καταβληθεί η ενίσχυση "Αποζημίωση Ειδικού Σκοπού 1" λόγω της εμφάνισης και διάδοσης του κορωνοϊού COVID-19.